غرب و " اخلاق"

     برتراند راسل می گوید :

                              اگر غرب ادعای برتری در چیزی داشته باشد قطعا در فضائل اخلاقی نیست بلکه در

                             علم و صنعت است . ص167

                                                         امیدهای نو  --اثر برتراند راسل

کتابت احادیث

          در عهد حکومت عمربن عبدالعزیز ؛

                                                    و از ناحیه ی وی دستور صادر شد که احدیث در مجموعه ای نوشته

         شود و این اولین باری است که احادیث نوشته می شود ،چون تا آنروز احادیث به روی کاغذ نیامده بود ،

          و تنها در حافظه ی اشخاص ضبظ می شد.

مصائب امت اسلامی

        قضاوتی که دانشمندان در باره ی رفتار امت اسلام کرده اند ؛ که گفته اند: 

                             اهل سنت ؛

                                         کتاب را گرفتند و عترت را رها کردنذ و سرانجام کارشان بدانجا کشید ه شد که

                                        کتاب هم از دستشان رفت ؛و

                          شیعه؛ عترت؛

                                       را گرفته کتاب را رها کرده اند ؛و سرانجام کارشان بدینجا کشیده شد که عترت

                                       هم از دستش رفت . پس می توان گفت که امت اسلام برخلاف دستور صریح

                                       رسول خدا صلوات الله علیه و آله که فرمود :

                                                           " انی تارک فیکم الثقلین ..."

                                   هم قرآن را از دست دادند ،و هم عترت را ،هم کتاب را و هم سنت را. 

دلیل حرمت گوشت خوک

           از امام صادق علیه السلام منقول است که فرمودند؛

                              ... حرمت گوشت خوک بدان جهت است که خدای تعالی در ادوار گذشته مردمی را به

                           جرم گناهانی به صورت حیواناتی چون خوک و میمون و خرس و سایر مسوخات مسخ کرد،

                         و آنگاه خوردن گوشت این حیوانات را تحریم نمود.،تا مردم آنرا جزء غذا ها و خوردنیهای خود

                         نشمارند ،و عقوبت گناهی را ک باعث مسخ انسانهائی به صورت آن حیوان شد کوجک نشمارند.

ترس از خدا یعنی چه ؟

ترس از خدا یعنی جه ؟ یعنی از قانون خدا ترسیدن ،از عدل خدا ترسیدن ،از سنت خدا ترسیدن . و در دعاها می خوانیم : یا من لا یخاف الا عدله ای کس که ترس از او به معنی ترس از عدالت اوست. ترس خدا در نهایت امر به ترس از خود یعنی به ترس 

سخن زشت

     براساس آیه 148 سورهء نساء(لایحب الله الجهر بالسوء من القول الا من ظلم و کان الله سمعا علیما )؛

              خدا دوست نمی دارد سخن زشت با صدای بلند گفتن را ،لیکن کسی که مورد ظلم شخصی یا

            اشخاصی قرار گرفته ، می تواند در مورد خصوص آن شخص یا اشخاص و در خصوص ظلمی که به

           وی رفته ؛ سخن زشت و با صدای بلند بگویدو نمی تواند صفات بدی از او را به زبان بیاورد که ارتباطی

          با ظلم او ندارد.

منظور از " محاربه "  و " افساد " چیست؟

           منظور از محاربه و افساد ؛ اخلال در امنیت عمومی است و قهرا شامل آن چافو کشی نمی شود که

                                   به روی فرد معین کشیده شود و او را به تنهایی تهدید کند ؛ چون امنیت عمومی

                                 وقتی خلل می پذیرد که خوف عمومی و ناامنی جای امنیت را بگیرد و مردم با اسلحه

                                تهدید به قتل شوند.   ص533 

                 ترجمه تفسیر المیزان --حلد 5 --چاپ 25

  " عصمت "

     عصمت ؛ 

 

               علمی است که نمی گذارد صاحبش مرتکب معصیت و خطا گردد.

              عصمت موهبتی  است الهی .و خود نوعی علم و شعوراست که با سایر انواع علوم مغایرت دارد .

             سایر علوم همانطور که گفتیم گاهی مغلوب سایر قوا ی شعوری وافع گشته ؛ ولی این علم 

                  همیشه بر سایر قوا غالب و قاهر است و همه را به خدمت خود در می آورد .وبه همین

                 جهت استکه صاحبش را از کل ضلالت ها و خطاها حفظ می کند.

    "عصمت " تنها اموری را شامل می شود که مربوط به حکم خداست. نه چیزهایی که مربوط به زندگی

                  و مشی در زنگی است. ص323 - جلد8-جاپ 25-ترجمه تفسیرالمیزان

 

         

خیر کثیر

       براساس آیه 114 سوره نساء خیر کثیر در سه چیز است :

                                             صدقه دادن

                                                    نیکویی

                                                       اصلاح بین مردم

" نعمت "  و " نقمت "

            هر چیزی فی نفسه برای انسان نه نعمت است و نه نقمت ؛ تا ببینی انسان با آن چه معامله ای بکند ،

            اگر در راه عبودیت خدای تعالی مصرفش کند ،و از حیث آن تصرفی که روح عبودیت در آن بدمد و در تحت

          ولایت خدا قرارش دهد ؛ آنوقت برای او نعمت می شود.

عهد و پیمان

       قرآن کریم ؛

                کسانی را که عهد و پیمان را می شکنند به شدیدترین بیان مذمت فرموده و به وجهی عنیف

                و لحنی خشن تهدید نموده و کسانی را که پایبند وفای به عهد خویشند در آیاتی بسیار مدح و ثنا کرده است.

فرق بین " کلام " و " فلسفه "

        " علم کلام

                    در صدداثبات مبدأ  و معاد در چهار جوب دین است (بدون اینکه به عقل و اجکام آن اعتنایی داشته باشد ) .

" فلسفه " ؛

         پرامون همین موضوع ها بحث می کند اما در چهار چوب احکام عقلی (حال چه اینکه با عفاید دینی

          سازگار باشد یا نباشد)

اعمال صالجه و نعمت

         به حکم آیه شریفه (53 نساء)نیتهای پاک و اعمال صالح در روی آوری نعمتی که به آدمی اختصاص می

         یابد دخالت دارد و چون دخالت دارد وقتی کسی نیت و اعمال خود را تغییر دهد خدای تعالی نیز رفتار

        خود را تغییر می دهد و رحمت خود را از آنان امساک می کند ؛و به حکم آیه (30 شورا ) اعمال انسانها

       در نزول آنچه بر سر آدمی نازل می شود و آنچه از مصائب که به وی روی می آورد دخالت دارند .

احکام برای " محارب"

               قانون  چهار حکم برای محارب منظور نموده است : 

                                                      قتل

                                                         دار زدن

                                                              قطع عضو 

                                                                    تبعید

 

 

رسم " مجوس"

        مجوس ؛

                را رسم بر این بود که حیوان سر بریده را نمی خوردند ولی حیوان مرده را می خوردند.

  سنت "بودا "

     در سنت بودا ؛

               خوردن تمامی گوشتها تحریم شده است . و وحشیهای آفریقا از خوردن هیچ گوشتی حتی گوشت

               انسان امتناع ندارند.

زشت و زیبا ی مدح

          مدح کردن انسان از خود ،هم از نظر عقل و هم از نظرشرع ؛قبیح است .و به همین جهت از حکیمی

                              پرسیدند آن چه عملی است گه با اینکه حق است زشت است ؟ گفت : این که کسی

                            خود را به کمالی که دارد ستایش کند .

        لیکن همین عمل در بعضی از موارد نظیر مورد دفاع و موردی که لازم است نعمت الهی اظهار شود زشت

        نیست.

اولویت " احسان " از زبان قرآن

       براساس آیه 36 سوره نساء ؛اولویت احسان بدین شرح می باشد:

           پدر و مادر

                     خویشاوندان

                              یتیمان

                                   مسکینان

                                        همسایگان نزدیک

                                                 همسایگان دور

                                                             رفیق مصاحب

                                                                     در راه ماندگان

                                                                             بردگان

مفهوم " قیمومیت  " مرد بر زن

       قیمومیت مرد بر زنش به این نیست که سلب آزادی از اراده ی زن و تصرفاتش در آنچه مالک آن است بکند ،

                       و معنای قیمومیت مرد این نیست که استقلال زن را در حفظ حقوق فردی و اجتماعی او ، و

                    دفاع از منافعش را سلب کند ،پس زن همچنان استقلال و آزادی خود را دارد ،هم می تواند

                   حقوق فردی و اجتماعی خود را حفظ کند و هم می تواند از آن دفاع نماید و هم می تواند برای

                     رسیدن به این هدفها یش به مقدماتی که او را به هدفهایش می رساند متوسل شود.

" عمر بن خطاب " و محدود کردن " مهریه"

  عمربن خطاب دستور دادزنان را بیش از 40 اوقیه مهر نکنید، که هر کس از این پس بیش از این مهر معین

کند زائد بر 40 را به بیت المال می اندازم ،زنی که در مجلس بود گفت : تو ای عمر چنین حفی نداری ،عمر

پرسید :چرا؟ گفت برای اینکه خدای تعالی می فرماید :( واگر به زنی یک قنطار - پوستی از گاو پر از طلا

-مهریه دادید حق ندارید چیزی ازآن را پس بگیرید: آیه 20 سوره نساء) عمر گفت : زنی در تشخیص حکم

خدا به واقع رسیده و مردی به خطا رفت.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

"تنگ " گرفتن شوهر جهت بخشش مهریه

        آیه ی 19سوره ی نساء ؛

                             نهی می کند از تنگ گرفتن بر زنان ، حال این تنگ گرفتن به هر نحوی که باشد ،

       و بخواهد به وسیله ی سخت گیریها او را ناچار کنند به اینکه چیزی از مهریه خود را ببخشد ، تا عقد نکاحش

          را فسخ کنند ، و از تنگی معیشت نجاتش دهند ، پس تنگ گرفتن به این منظوربر شوهر حرام است مگر

         آنکه زن ، فاحشه مبینة و زنائی آشکار مرتکب شود ، که در این صورت شوهر می تواند بر او تنگ بگیرد ،

        تا بوسیله ی پول گرفتن طلاقش دهد.

" دعا " چگونه باشد

          صورت " دعا " باید اینگونه باشد : 

                                   پروردگارا !حاجت مرا به آن مقدار و آن طریقی که خودت می دانی خیر من در آن

                                  است برآورده فرما.

زبان " عربی "

     هیچزبانی غیر از زبان عربی نمی توانسته معانی و مقاصد ذهنی را قالب گیری کند وبه نحو اتم و اکمل

    در ذهنشنونده منتقل سازد به همین جهت خدای سبحان برای کتاب عزیز خود از میان همه ی زبانها ،

     زبان عربی را انتخاب کرد.

علل تغییر حکومتها

    اداره ی مجتمعات و سنتهای اجتماعی که روز به روز دگرگونی یافته ،یک روز سلطنت و روز دیگر دموکراتی و

 روزدیگر کمونیستی و غیره شده ،این بدان جهت بوده که بشر به نواقص یک یک آنان پی برده و دیده است که 

فلان رژیم از اینکه انسان اجتماعی را به کمال مطلوبش برساند قاصر است دست از آن برداشته رژیم دیگری بر 

 سرکارآورده ،نه اینکه این تغییر دادن رژیم ، یکی از واجبات حتمی بشر باشد و نظیر صنعت باشد که از نقص 

به سوی کمال سیر می کند پس فرق میان آن رژیم و این رژیم --البته اگر فرقی باشد وهمه در بطلان به یک 

درجه نباشد--فرق میان غلط و صحیح (ویاغلط و غلط تر) است ،نه فرق میان ناقص و کامل .

وحشیگری غربیها

         به جان خودم سوگند که اکر تاریخ زندگی اجتماعی غربیها را از روزی که نهضت اخیر آنها آغاز شده است،

مورد مطالعه دقیق فرار می دادند و رفتار ی راکه با سایر امتهای ضعیف و بینوا کردند مورد بررسی قرار می دادند

.بدون کمترین درنگی ،حکم به  توحش آنان می دادند و می فهمیدند که تمام ادعاهایی که می کنند و خود را

مردمی بشر دوست و خیر خواه و فداکار بشر معرفی نموده و وانمود می کنند که در راه خدمت به بشریت از

جان و مال خود مایه می گذارند، تا به بشرحریت داده ،ستمدیدگان را از ظلم و بردگان را از بردگی و اسیری

نجات بخشند ،همه اش دروغ و نیرنگ  است و جز به بند کشیدن ملل ضعیف هدفی ندارند ،و تمام همشان

این است که از هر راه که بتوانند برآنها حکومت کنند ،یک روز از راه قشون کشی و مداخله نظامی ،روز دیگر

از راه استعمار ،روزی با ادعای مالکیت نسبت به سر زمین آنان،روزی با دعوی قیمومیت ،روزی به عنوان

حفظ منافع مشترک ،روزی به عنوان کمک در حفظ استقلال آنان ،روزی تحت عنوان حفظ صلح و جلوگیری

از تجاوزات دیگران ،روزی به عنوان دفاع از حقوق طبقات محروم و بیچاره ،روزی... و روزی....

 هیچ انسانی که سلامت فطرتش را از دست نداده ،هرگز به خود اجازه نمی دهدکه چنین جوامعی را

صالح بخواند و یا آن را سعادتمند بپندارد،هر چند که دین نداشته باشد و به حکم وحی و نبوت و بدان چه

از نظر دین سعادت شمرده شده آشنا نباشد. ص168

                                  ترجمه تفسیر المیزان --جلد 4 --چاپ 25

... و تلک الایام نداولها بین الناس .   140 آل عمران

                                           ...و تلک الیام نداولها بین الناس...

                            و این روزگار را به اختلاف احوال(گاهی فتح و غلبه و گاهی شکست و مغلوبیت) میان

                            خلایق می گردانیم.

       سنت الهیه بر این جاری شده است که روزگار را در بین مردم دست به دست بگرداند، بدون اینکه برای

      همیشه به کام یک قومی دیگر را از آن محروم سازد و این بخاطر مصالحی است عمومی که فهم شما

       انسانها جزبه برخی از آن مصالح احاطه نمی یابد ؛ ونمی تواند همه ی آن مصالح را درک کند.

  امروز در گوشه و کنار کشورهای شرقی و اسلامی ، بویژه در شهرستانها و روستاها ،کسانی هستند که

 چون نزد آنان از آبادی های بزرگ وشهرهای زیبا و ساحلهای قشنگ اروپا و دیگر مناطق غرب سخن می گویند

  می پندارند که چنین جاهایی ،فقط در عالم شعر ممکن است وجود داشته باشدو روزی بوده است که ما در

 شهرهایی زندگی می کردیم که در نظر مردمان قرن بیستم نیز فقط در عالم شعر ممکن است وجود داشته

 باشد و راست است کلام خدا ،که فوقا آمده است.

 

 

 

 

 

رکن در " عقد "

          مهریه در عقد دائم و اجرت در عقد موقت ، رکن است . به عبارتی اگر مهریه و اجرت در هر کدام

          از عقود اعمال نگردد عقد باطل است.

امام باقر علیه السلم و " مرگ "

    امام باقر علیه السلام :

                             مرگ هم برای مؤمن خیر است و هم برای کافر.

مفهوم  " بلوغ " و " رشد "

         اسلام بلوغ را در همه جا به یک مفهوم نگرفته است .در عبادات و امثال دیات و حدود؛ بلوغ را عبارت

        دانسته است از ؛رسید ن به سن شرعی یعنی سن ازدواج و بس . اما نسبت به تصرفات مالی و اقرار

        و امثال آن شرط دیگری را هم اضافه کرده و آن رسیدن به حد رشد است.  ص275 

                       ترجمه تفسیر المیزان  --جلد4 --چاپ 25

" ترور " و اسلام

       اسلام ؛

                 ترور کردن دشمن را

                                       ممنوع کرده است؛ چه در حال جنگ و چه در حال صلح. ص262 

                                      ترجمه تفسیر المیزان --جلد 4  --چاپ 25

مفهوم " لا اکراه فی الدین "

       "لااکراه فی الدین " تنها در این مقام است که بفهماند ؛

        "اعتقاد اکراه بر دار نیست "نه می تواند منظور این باشد که " اسلام کسی را مجبور به اعتقاد به

          معارف خود نکرده " و نه می تواند این باشد که " مردم در اعتقاد آزادند."

تحریمات  زنان

         اسلام ؛

                  "قضا" و

                       "حکومت " و

                                  "رزمندگی"در جنگها

                                  را بر زنان تحریم کرد چون اساس اینگونه  امور بر نیروی تعقل است نه احساس. ص363

         سنت رسول خدا صلوات الله علیه و آله در طول زندگیش این بود که :

                              -هرگز زمام امور هیچ قومی را بدست " زن " نسپرد .

                             -به هیچ زنی منصب  " قضا " نداد.

                             - زنان را برای جنگیدن دعوت نکرد .

                            -... اما در اموری که دخالت عواطف منافاتی با مفید بودن عمل ندارد ، زنان را از آن 

                                 منع نفرمود.  ص 548-549

                                     ترجمه تفسیر المیزان --جلد4-- جاپ 25

"اول " ایمان آورده

          درکتب تاریخی آمده اول کسی  که به پیامبر صلوات الله علیه و آله ایمان آورده علی علیه السلام

        

          و بعد حضرت خدیحه سلام الله علیها همسرش و حضرت حمزه و ابوطالب بودند.  ص255

                                   ترجمه تفسیر المیزان -جلد 4 - چاپ 25

" کمونسیم" مولود نامشروع

             اگر قوانین کشورهای متمدن می توانست سعادت آدمی را تضمین کند و ضمانت اجرایی می داشت

            هر گز این مولود نامشروع (کمونیسم) متولد نمی شد

حفظ آثار باستانی  "ازمصادیق بت پرستی"

                بیائیم آثار باستانی آنان را و مجسمه هایشان را حفظ کنیم ،و در کشف از عظمت و مجد آنان

                مخارج گزاف و زحمات طاقت فرسایی را تجمل کنیم ،از اموری است که قرآن هیچ اعتنایی به

               آن ندارد.چون این خود یکی از مصادیق بت پرستی است که درهر دوره ای به شکلی و در لباسی

               خود نمایی می کند. ص 30 

                        ترجمه تفسیر المیزان - جلد 4 -چاپ 25

 خود بی خدا

           درشناختن خداوند و پیوند زدن خود به اوست که آدمی ،خویشتن را پیدا می کند . خود بی خدا ،

           قطره  دور از ذریاست که سرنوشتی جز محو و فنا نخواهد داشت.

سفر وجودی

           جنین که در شکم مادر هست ،در همین دنیا است نه در دنیای دیگر . چیزی که هست این دنیا را

          نمی بیند و از آن محجوب است. ما در این جهان که هستیم در همین حال در جهان آخرت هستیم

           و با آن فاصله ای نداریم درست حالت جنینی را داریم و فقط باید رفع حجاب شود تا بفهمیم که

         هیچ فاصله ای با آن جهان نداشته ایم ما به آنجاسفر جسمی و زمانی نمی کنیم این سفر ،یک

          سفر وجودی است.

آ یت الله جعفرسبحانی و دکتر سروش

      ایت الله جعفر سبحانی :

                          او (دکتر سروش )با آن چهره ی نورانی و بیان شیرین ،روزگاری مدرس نهج البلاغه بود.

                          خطبه ی همام را به نحو دلپذیری تفسیر کرد . چه شد که از این گروه ، این همه فاصله

                         گرفت؟ نظرات سروش باعث سست شدن ایمان جوانان می شود.امیدوارم به آغوش

                        اسلام باز گردد .

    دکتر سروش طی نامه ای به آیت الله سبحانی اعلام کرد :

                       آنچه که منجر به سست شدن ایمان چوانان ایران می شود ،نظریه های دینی وی نیست

                      بلکه رفتار عافیت جویانه و گفتار خرد ستیزانه پاره ای از روحانیان است

مهمترین " صفت دنیا "

       مهمترین صفت  این دنیا ؛

                                  این است که نمی ماند و هر چه را نپاید دلبستگی را نشاید.

شب خیزی

           هیچ عارف و انسان بلند مرتبه ای را در این عالم نمی یابید که آنچه بدست آورده از دولت بیداریهای

           شبها نبوده باشد چه پارسایان مسلمان و چه غیر مسلمان ،

           شب خیزی

            در همه ی ادیان جزء سنن محبوبه است.

مقابله به مثل حرام

      مقابله به مثل ؛ 

                یا انتقام در مقابل بعضی از ظلمها مثل فحاشی ،دروغ و تهمت حرام است

                                     و حایز نیست طرف مظلوم فحاشی یا دروغ و تهمت بزن

               دونفرکه نسبت به همدیگر فحاشی می کنند گناه هر دو به گردن کسی است که آغاز گر بود .

                اگر دو مرد به هم فحاشی کنند شروع کننده ظالمتر است.

جاهل قاصر کیست

          همانطوریکه ما در باره ی حقانیت اسلام  احتمالی خلاف نمی دهیم . کسی که در باره ی دین پذیرفته

                        شده ی خود احتمال خلاف را ندهد"جاهل قاصر " است.و از خداوند قبیح است او را عذاب کند.

                      او جهنم عقاید و اعمال را ندارد اما وارد بهشت هم نمی شود.از اینکه در عالم آخرت به کجا می

                     رود ما نمی دانیم.

طرق معرفت الهی

     حدیث :

            طرق معرفت الهی به عدد نفوس خلایق است .

           به عبارتی راه شناخت خداوند ؛به تعدادجمعیت انسانهاست.

اثر گذاری " ذکر "

      " ذکر " زمانی اثر گذار است که؛

                                          نفس آدمی از سموم رذایل اخلاقی پاک شده باشد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

آیه ی حک شده روی پرده ی خانه ی خدا

      روی پرده ی خانه ی خدا این آیه حک شده است :

                                                 نبئ عبادی انی انالغفور الرحیم.

                                       بندگانم را آگاه کن که من آمرزنده ی مهربانم.

آبرو ی اجتماعی

       هویت و شخصیت انسان ؛

                               به آبروی اجتماعی اوست.

                               خرد کردن شخصیت اجتماعی هر فرد

                                                                             در ردیف اعدام فیزیکی اوست.

علم به ذات خدای مهربان

       آنکه احاطه کامل به علم ،قدرت حیات و اراده خدا دارد فقط خود خداست و دیگر مخلوقات حتی انبیاء

      و امامان (علیهم السلام) نمی توانند علم به ذات خداوند پیدا کنند و احاطه کامل به ذات خداوند به

      طور کلی محال است.

      پیامبر اکرم (ص) :

                      در نعمتهای خدا فکر کنید و در ذات خدا فکر نکنید چون شما قدرت اندازه گیری خدا را ندارید.

صراط شریعت

       واقعا راه صراط و شریعت و حقیقت بسیار دقیق است و

                                                                       ما خودمان را قانع کرده ایم که راه را پیدا کرده ایم

                                                                        حال آنکه به این آسانی نیست.

لعن سه طایفه

        بر اساس آیات قرآن لعن سه طایفه جایز است :

                                                                 1- کافر عنود

                                                                2-فاسقین

                                                                3- منافقین

اشرف علوم

     هرعلمی چون؛

                     برای نفس انسان کمال است دارای فضیلت است .

                                                                   حتی سحر و جادو.

                                                      اما سه علم اشرف و افضل است:

                                                                                     اصول عقاید؛

                                                                                     فقه ؛

                                                                                    و اخلاق.